{"id":183129,"date":"2025-09-12T09:14:17","date_gmt":"2025-09-12T08:14:17","guid":{"rendered":"https:\/\/www.economiasolidaria.org\/?post_type=recursos&#038;p=183129"},"modified":"2025-09-12T09:22:27","modified_gmt":"2025-09-12T08:22:27","slug":"feminismo-de-datos","status":"publish","type":"recursos","link":"https:\/\/www.economiasolidaria.org\/gl\/recursos\/feminismo-de-datos\/","title":{"rendered":"Feminismo de datos"},"content":{"rendered":"<p data-pm-slice=\"1 1 []\"><strong>Una nueva forma de pensar sobre la ciencia y la \u00e9tica de datos que se nutre de las ideas del feminismo interseccional.<\/strong><\/p>\n<p>Hoy en d\u00eda, la <strong>ciencia de datos<\/strong> es una forma de poder. Se ha utilizado para denunciar la injusticia, mejorar los resultados en materia de salud y derrocar gobiernos. Sin embargo, tambi\u00e9n se ha usado para discriminar, vigilar y controlar. Este potencial para el bien, por un lado, y para el da\u00f1o, por el otro, hace que sea indispensable preguntar: \u00bfCiencia de datos hecha por qui\u00e9n? \u00bfCiencia de datos para qui\u00e9n? \u00bfCiencia de datos en funci\u00f3n de los intereses de qui\u00e9n? Las narrativas en torno a los grandes datos y a la ciencia de datos son abrumadoramente blancas, masculinas y tecno-heroicas. En <strong><em>Feminismo de datos<\/em>\u00a0, Catherine D&#8217;Ignazio y Lauren Klein<\/strong> presentan una nueva forma de pensar sobre la ciencia y la \u00e9tica de datos basada en el pensamiento feminista interseccional.<\/p>\n<p>Mostrando el feminismo de datos en acci\u00f3n, D&#8217;Ignazio y Klein muestran c\u00f3mo los desaf\u00edos al sistema binario masculino\/femenino pueden ayudar a desafiar otros sistemas de clasificaci\u00f3n jer\u00e1rquicos (y emp\u00edricamente err\u00f3neos). Explican c\u00f3mo, por ejemplo, la comprensi\u00f3n de las emociones puede ampliar nuestras ideas sobre la visualizaci\u00f3n eficaz de los datos, y c\u00f3mo el concepto de trabajo invisible puede poner de manifiesto los importantes esfuerzos humanos que requieren nuestros sistemas automatizados. Las autoras muestran por qu\u00e9 los datos nunca &#8220;hablan por s\u00ed mismos&#8221;.<\/p>\n<p>El feminismo de datos ofrece estrategias para las personas que usan la ciencia de datos que buscan aprender c\u00f3mo el feminismo puede ayudarles a trabajar por la justicia, as\u00ed como para las feministas que quieren centrar sus esfuerzos en el creciente campo de la ciencia de datos. Pero el feminismo de datos es mucho m\u00e1s que la discusi\u00f3n y problematizaci\u00f3n de la cuesti\u00f3n de g\u00e9nero. Trata sobre el poder, de qui\u00e9n lo tiene y qui\u00e9n no, y de c\u00f3mo se pueden cuestionar, desafiar y cambiar esas diferencias de poder.<\/p>\n<p><strong>Tabla de contenidos<\/strong><\/p>\n<p>Introducci\u00f3n: por qu\u00e9 la ciencia de datos necesita feminismo<br \/>\n1 : El Cap\u00edtulo del Poder<br \/>\n2 : Recopilar, analizar, imaginar, ense\u00f1ar<br \/>\n3 : Sobre puntos de vista racionales, cient\u00edficos y objetivos desde puntos de vista m\u00edticos, imaginarios e imposibles<br \/>\n4 : &#8220;Lo que se cuenta, cuenta&#8221;<br \/>\n5 : Unicornios, conserjes, ninjas, magos y estrellas de rock<br \/>\n6 : Los N\u00fameros No Hablan por s\u00ed mismos<br \/>\n7 : Muestra tu trabajo<br \/>\nConclusi\u00f3n: ahora, multipliquemos<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/data-feminism.mitpress.mit.edu\/bienvenida\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Versi\u00f3n en castellano online<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/mitpress.mit.edu\/9780262044004\/data-feminism\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Versi\u00f3n en ingl\u00e9s papel y online<\/a><\/p>\n<p><em><sub>Traducci\u00f3n al castellano: DataG\u00e9nero (Coordinaci\u00f3n: Mail\u00e9n Garc\u00eda. Traductoras: Ivana Feldfeber, Sof\u00eda Garc\u00eda, Gina Ballaben, Helena Su\u00e1rez Val, Giselle Arena y Mari\u00e1ngela Petrizzo. Con la ayuda de Diana Duarte Salinas, Ana Amelia Letelier, y Patricia Maria Garcia Iruegas)<\/sub><\/em><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-183134\" src=\"https:\/\/www.economiasolidaria.org\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/data-feminism-mit-press.jpeg\" alt=\"\" width=\"550\" height=\"619\" srcset=\"https:\/\/www.economiasolidaria.org\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/data-feminism-mit-press.jpeg 550w, https:\/\/www.economiasolidaria.org\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/data-feminism-mit-press-480x540.jpeg 480w\" sizes=\"(min-width: 0px) and (max-width: 480px) 480px, (min-width: 481px) 550px, 100vw\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Una nueva forma de pensar sobre la ciencia y la \u00e9tica de datos que se nutre de las ideas del feminismo interseccional.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":183130,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","_relevanssi_hide_post":"","_relevanssi_hide_content":"","_relevanssi_pin_for_all":"","_relevanssi_pin_keywords":"","_relevanssi_unpin_keywords":"","_relevanssi_related_keywords":"","_relevanssi_related_include_ids":"","_relevanssi_related_exclude_ids":"","_relevanssi_related_no_append":"","_relevanssi_related_not_related":"","_relevanssi_related_posts":"","_relevanssi_noindex_reason":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[2402,271,1119],"tipos":[880],"tematicas":[736],"territorios":[745],"destacar_noticias":[1160],"class_list":["post-183129","recursos","type-recursos","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","tag-ciencia-de-datos","tag-feminismo","tag-tecnologia","tipos-libro","tematicas-feminismos","territorios-mundo","destacar_noticias-portada"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Feminismo de datos - economiasolidaria.org<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.economiasolidaria.org\/recursos\/feminismo-de-datos\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"gl_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Feminismo de datos - economiasolidaria.org\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Una nueva forma de pensar sobre la ciencia y la \u00e9tica de datos que se nutre de las ideas del feminismo interseccional.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.economiasolidaria.org\/recursos\/feminismo-de-datos\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"economiasolidaria.org\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Reas_Red-154018621410405\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-09-12T08:22:27+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.economiasolidaria.org\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/data-feminism-mit-press-rec.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"550\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"400\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@Reas_Red\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Tempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.economiasolidaria.org\\\/recursos\\\/feminismo-de-datos\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.economiasolidaria.org\\\/recursos\\\/feminismo-de-datos\\\/\",\"name\":\"Feminismo de datos - economiasolidaria.org\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.economiasolidaria.org\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.economiasolidaria.org\\\/recursos\\\/feminismo-de-datos\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.economiasolidaria.org\\\/recursos\\\/feminismo-de-datos\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.economiasolidaria.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/09\\\/data-feminism-mit-press-rec.jpeg\",\"datePublished\":\"2025-09-12T08:14:17+00:00\",\"dateModified\":\"2025-09-12T08:22:27+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.economiasolidaria.org\\\/recursos\\\/feminismo-de-datos\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"gl-ES\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.economiasolidaria.org\\\/recursos\\\/feminismo-de-datos\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"gl-ES\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.economiasolidaria.org\\\/recursos\\\/feminismo-de-datos\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.economiasolidaria.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/09\\\/data-feminism-mit-press-rec.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.economiasolidaria.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/09\\\/data-feminism-mit-press-rec.jpeg\",\"width\":550,\"height\":400},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.economiasolidaria.org\\\/recursos\\\/feminismo-de-datos\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.economiasolidaria.org\\\/gl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Recursos\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.economiasolidaria.org\\\/recursos\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Feminismo de datos\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.economiasolidaria.org\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.economiasolidaria.org\\\/\",\"name\":\"economiasolidaria.org\",\"description\":\"El portal de la Econom\u00eda Solidaria\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.economiasolidaria.org\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"gl-ES\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Feminismo de datos - economiasolidaria.org","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.economiasolidaria.org\/recursos\/feminismo-de-datos\/","og_locale":"gl_ES","og_type":"article","og_title":"Feminismo de datos - economiasolidaria.org","og_description":"Una nueva forma de pensar sobre la ciencia y la \u00e9tica de datos que se nutre de las ideas del feminismo interseccional.","og_url":"https:\/\/www.economiasolidaria.org\/recursos\/feminismo-de-datos\/","og_site_name":"economiasolidaria.org","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Reas_Red-154018621410405","article_modified_time":"2025-09-12T08:22:27+00:00","og_image":[{"width":550,"height":400,"url":"https:\/\/www.economiasolidaria.org\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/data-feminism-mit-press-rec.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_site":"@Reas_Red","twitter_misc":{"Tempo de lectura":"3 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.economiasolidaria.org\/recursos\/feminismo-de-datos\/","url":"https:\/\/www.economiasolidaria.org\/recursos\/feminismo-de-datos\/","name":"Feminismo de datos - economiasolidaria.org","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.economiasolidaria.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.economiasolidaria.org\/recursos\/feminismo-de-datos\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.economiasolidaria.org\/recursos\/feminismo-de-datos\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.economiasolidaria.org\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/data-feminism-mit-press-rec.jpeg","datePublished":"2025-09-12T08:14:17+00:00","dateModified":"2025-09-12T08:22:27+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.economiasolidaria.org\/recursos\/feminismo-de-datos\/#breadcrumb"},"inLanguage":"gl-ES","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.economiasolidaria.org\/recursos\/feminismo-de-datos\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"gl-ES","@id":"https:\/\/www.economiasolidaria.org\/recursos\/feminismo-de-datos\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.economiasolidaria.org\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/data-feminism-mit-press-rec.jpeg","contentUrl":"https:\/\/www.economiasolidaria.org\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/data-feminism-mit-press-rec.jpeg","width":550,"height":400},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.economiasolidaria.org\/recursos\/feminismo-de-datos\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.economiasolidaria.org\/gl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Recursos","item":"https:\/\/www.economiasolidaria.org\/recursos\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Feminismo de datos"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.economiasolidaria.org\/#website","url":"https:\/\/www.economiasolidaria.org\/","name":"economiasolidaria.org","description":"El portal de la Econom\u00eda Solidaria","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.economiasolidaria.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"gl-ES"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.economiasolidaria.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/recursos\/183129","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.economiasolidaria.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/recursos"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.economiasolidaria.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/recursos"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.economiasolidaria.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.economiasolidaria.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=183129"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.economiasolidaria.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/recursos\/183129\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":183148,"href":"https:\/\/www.economiasolidaria.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/recursos\/183129\/revisions\/183148"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.economiasolidaria.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/183130"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.economiasolidaria.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=183129"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.economiasolidaria.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=183129"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.economiasolidaria.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=183129"},{"taxonomy":"tipos","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.economiasolidaria.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tipos?post=183129"},{"taxonomy":"tematicas","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.economiasolidaria.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tematicas?post=183129"},{"taxonomy":"territorios","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.economiasolidaria.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/territorios?post=183129"},{"taxonomy":"destacar_noticias","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.economiasolidaria.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/destacar_noticias?post=183129"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}